فلزات به دلیل استحکام، دوام و قابلیت شکل‌دهی بالا، از دیرباز در دندانسازی برای ساخت روکش دندان مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند. البته با پیشرفت تکنولوژی و تولید مواد جدید، استفاده از فلزات به تنهایی کمتر شده و اغلب در ترکیب با مواد دیگر مانند سرامیک به کار می‌روند.
دلایل استفاده از فلز در روکش دندان:
- استحکام بالا: فلزات به‌ویژه آلیاژهای فلزی، استحکام بسیار بالایی دارند و می‌توانند در برابر نیروهای جویدنی مقاومت کنند.
- دوام بالا: روکش‌های فلزی دوام بالایی دارند و در مقایسه با مواد دیگر مانند کامپوزیت، عمر طولانی‌تری دارند.
- قابلیت شکل‌دهی بالا: فلزات را می‌توان به اشکال مختلفی شکل داد و برای ساخت انواع مختلف روکش‌های دندانی استفاده کرد.
انواع فلزات مورد استفاده در روکش دندان:
- طلا: طلا به دلیل زیست‌سازگاری، مقاومت در برابر خوردگی و زیبایی، از دیرباز در دندانسازی استفاده می‌شده است. اما به دلیل هزینۀ بالا، استفاده از آن محدود شده است.
- آلیاژهای پایۀ فلزی: آلیاژهای پایۀ فلزی مانند کبالت-کروم و نیکل-کروم، به دلیل استحکام بالا و هزینۀ کمتر نسبت به طلا، بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند.
- تیتانیوم: تیتانیوم به دلیل سازگاری با بافت بدن، استحکام بالا و مقاومت در برابر خوردگی، بیشتر در ایمپلنت‌های دندانی استفاده می‌شود و کمتر در روکش‌های دندان.
مقایسۀ انواع فلزات در روکش دندان:
| فلز | مزایا | معایب | کاربردها |
| طلا | زیست‌سازگاری بالا، مقاومت در برابر خوردگی، زیبایی | هزینۀ بالا | روکش دندان (کمتر استفاده می‌شود) |
| آلیاژهای پایۀ فلزی | استحکام بالا، هزینۀ مناسب | ممکن است باعث حساسیت شود | روکش دندان |
| تیتانیوم | زیست‌سازگاری بالا، استحکام بالا، مقاومت در برابر خوردگی | هزینۀ متوسط | ایمپلنت |
روکش‌های فلزی-سرامیکی (PFM):
امروزه بیشتر از روکش‌های فلزی-سرامیکی استفاده می‌شود. در این نوع روکش‌ها، یک هستۀ فلزی وجود دارد که روی آن با لایۀ نازکی از سرامیک پوشیده می‌شود. این نوع روکش‌ها هم استحکام فلز را دارند و هم ظاهر زیبایی شبیه به دندان‌های طبیعی دارند.
مزایای روکش‌های فلزی-سرامیکی:
- استحکام بالا: به دلیل وجود هستۀ فلزی، استحکام بسیار بالایی دارند.
- ظاهر زیبا: لایۀ سرامیکی باعث می‌شود ظاهر روکش طبیعی‌تر باشد.
- هزینۀ مناسب: نسبت به روکش‌های تمام سرامیکی، هزینۀ کمتری دارند.
معایب روکش‌های فلزی-سرامیکی:
- لبۀ فلزی: در برخی موارد، لبۀ فلزی روکش ممکن است از زیر لثه مشخص شود.
- حساسیت به فلز: برخی افراد ممکن است به فلزات استفاده شده در روکش حساسیت نشان دهند.
چه زمانی از روکش فلزی استفاده می‌شود؟
- دندان‌های خلفی: به دلیل استحکام بالا، روکش‌های فلزی برای دندان‌های خلفی که تحت فشار جویدنی زیادی قرار دارند، مناسب هستند.
- بیمارانی که هزینه برای آن‌ها مهم است: روکش‌های فلزی-سرامیکی نسبت به روکش‌های تمام سرامیکی، هزینۀ کمتری دارند.
توجه: انتخاب نوع روکش دندان باید با مشورت دندانپزشک انجام شود. دندانپزشک باتوجه‌به شرایط دهان و دندان شما و نیازهایتان، بهترین گزینه را برای شما انتخاب خواهد کرد.